Czarnorzecko-Strzyżowski Park Krajobrazowy PDF Drukuj
autor: Zespół Karpackich Parków Krajobrazowych w Krośnie   
piątek, 29 października 2010

Czarnorzecko-Strzyzowski_PKCzarnorzecko-Strzyżowski Park Krajobrazowy o powierzchni 25 784 ha, chroni i udostępnia dla turystyki, wypoczynku i nauki unikalną przyrodę obejmuje tereny leżące na pograniczu Pogórza Strzyżowskiego i Dynowskiego. Najwyższe partie Pogórzy wchodzące w skład parku porastają lasy bukowo-jodłowe, należące do regla dolnego - piętra charakterystycznego dla pasm beskidzkich. Najbardziej cenne zbiorowiska buczyny karpackiej objęte zostały ochroną w formie rezerwatów przyrody Góra Chełm i Herby.


Charakterystyczną ozdobą głównego pasma Pogórza jest ciąg piaskowcowych wychodni skalnych, przedziwne uformowanych przez erozję ostańców z zamierzchłej przeszłości geologicznej. Z 14 grup skalnych ochroną rezerwatową objęto zgrupowanie największych okazów na wierzchowinie koło Czarnorzek Prządki i 4 mniejsze skałki w Woli Komborskiej jako pomniki przyrody nieożywionej. Charakterystycznym elementem krajobrazu parku jest mozaika pól uprawnych wynikająca z rolniczo-leśnego charakteru parku i dużego rozdrobnienia gospodarstw. Park posiada wiele cennych zabytków: kościołów i cerkwi, zespołów dworskich, miejsc pamięci narodowej. Aktywną formą wypoczynku - połączonego z poznawaniem przyrody a także piękna krajobrazu parku, może być zwiedzanie ścieżek przyrodniczych, tras rowerowych, szlaków turystycznych.

Rezerwaty Przyrody na terenie Parku:

zespol_parkw* Rezerwat przyrody Prządki
* Rezerwat przyrody Góra Chełm
* Rezerwat przyrody Herby

Ściezki dydaktyczne Parku:


* Ścieżka przyrodnicza Czarnorzeki-Dział
* Ścieżka przyrodnicza Przy Zamku Kamieniec
* Ścieżka przyrodnicza Zamek Kamieniec - Prządki

Atrakcje turystyczne Parku:

* Zamek "Kamieniec"

Cenne zabytki Czarnorzecko-Strzyżowskiego Parku Krajobrazowego

Wśród elementów kulturowych zwraca uwagę liczne stanowiska archeologiczne - dowody wczesnego osadnictwa. Najciekawsze z nich to osada kultury łużyckiej z początków epoki żelaza na stoku "Prządek", cmentarzysko kurchanowe i grodzisko na górze Sokolec oraz widoczne w krajobrazie ruiny jednej z najstarszych średniowiecznych warowni na Podkarpaciu - zamek Kamieniec.  Dzieje i losy zamczyska odzwierciedlają wzloty i upadki Rzeczypospolitej. Zamek został wybudowany w okresie panowania Kazimierza Wielkiego, w połowie XIVw. Pod koniec XVIIw., zamek popadł w ruinę. Od połowy XVIIIw. jest opuszczony i niezamieszkany. W ostatnim czasie teren wokół zamku został uporządkowany i oświetlony. We wnętrzu jednej z baszt "Kamieńca" utworzono skromne muzeum.

Zabytki architektury to cerkwie w Węglówce i Rzepniku, kościół z zabytkowym cmentarzem w Łączkach Jagiellońskich oraz zespoły dworsko pałacowe w Bratkówce i Łękach Strzyżowskich. Ponadto w Węglówce znajduje się jedna z najstarszych kopalń naftowych. W rzeszowskiej części parku godne uwagi są m.in. cerkwie w Bonarówce i Oparówe, kościół w Kozłówku i dworek w Kobylem z parkiem.

Przyroda Czarnorzecko-Strzyżowskiego Parku Krajobrazowego

Rzeźbę i barwy lasu mieszanego uzupełniają okazałe formy skalne, przełomy rzek i potoków, jak malownicza "frysztacka brama" Wisłoka, łanowe rozłogi pól uprawnych, kolorowa mozaika łąk, pastwisk i zadrzewień śródpolnych oraz rozsiane w dolinach wioski. Na kondycję przyrody parku, w którym las zajmuje 47,8% obszaru (z reguły wyższe partie), a grunty rolne 48,4%, korzystnie wpływa znaczne rozdrobnienie upraw i związane z tym zachowanie tradycyjnych form gospodarowania. Najcenniejsze są ekosystemy leśne, w wysokim stopniu naturalne, z dużym udziałem drzewostanów o składzie gatunkowym zgodnym z siedliskiem. Przeważa w nich jodła, buk i sosna zwyczajna. Mniej liczne gatunki to dąb szypułkowy, grab zwyczajny, brzoza brodawkowata i modrzew europejski. Za osobliwość należy uznać występowanie typowego dla wyższych pasm Karpat regla dolnego (450-500 m n.p.m.), budowanego przez buczynę karpacką. Niski stopień zagrożenia, zróżnicowanie warunków glebowych oraz położenie omawianego obszaru blisko granicy odmiennych stref geobotanicznych wpływa znacząco na bogactwo, różnorodność roślinności i zagęszczenie zasięgu występowania wielu gatunków. Wśród ponad 700 taksonów flory naczyniowej występuje 46 gatunków górskich z tak interesującymi roślinami jak śnieżyczka przebiśnieg, tojad dzióbaty, miesiącznica trwała, czyściec górski, śnieżyca wiosenna i czosnek niedźwiedzi. Godne uwagi są rośliny wschodniokarpackie (np. sałatnica leśna i kostrzewa górska), zachodniokarpackie (np. przytulia okrągłolista, kosmatka żółtawa i pięciornik omszony) oraz subendemity ogólnokarpackie (żywiec gruczołowaty, żywokost sercowaty i lepiężnik wyłysiały).

Unikalny charakter flory potwierdza występowanie ponad 40 roślin chronionych (np. widłak gwiaździsty, skrzyp olbrzymi, paprotka zwyczajna i pokrzyk wilcza jagoda). Znakomite warunki przyrodnicze tego rolniczo-leśnego terenu umożliwiają bytowanie licznym zwierzętom. Przechodzi tu naturalny rozród 226 gat. kręgowców, w tym 36 gat. ryb, 18 gat. płazów, 6 gat. gadów, ponad 50% krajowych ssaków i 47% krajowej fauny lęgowej ptaków. W parku, gdzie przebiega granica zasięgu 17 kręgowców lądowych, żyje 140 gat. kręgowców chronionych i liczne gatunki rzadkie umieszczone w "Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt", np. traszka karpacka, bocian czarny, orlik krzykliwy, puchacz, żołna, wilk, wydra i ryś. Z bezkręgowców spotyka się chronionego chrząszcza jelonka rogacza, 26 gat. biegaczy, 19 gat. trzmieli i szereg rzadkich motyli podlegających ochronie (np. paź żeglarz, paź królowej i tęczowiec).

 

czarnorzecko_strzyzycki