Gorczański Park Narodowy PDF Drukuj
autor: Gorczański Park Narodowy   
sobota, 31 października 2009

9433_4_logo_gorczaskiego_parku_narodowegoWg. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9.01.1997 (Dz.U. Nr 5) w sprawie Gorczańskiego Parku Narodowego jego całkowita powierzchnia wynosi 7.019 ha. Wokół parku utworzono strefę ochronną, zwaną otuliną, o powierzchni 16. 647 ha. Obejmuje o­na:

- na północy pas lasów i pól nad miejscowościami: Lubomierz, Konina, Niedźwiedź i Poręba Wielka, - na zachodzie źródliska potoków: Poniczanka i Lepietnica, - na południu obszar zlewni Kowańca i strefę lasów, sięgając niemal do Dunajca,- na południowym - wschodzie doliny potoków: Furcówki, Forędówki, Jaszcze i Jamne, - na wschodzie pas lasów w grzbiecie Gorca.

Powierzchnia ujęta w rejestrze powierzchniowym, wg. stanu na dzień 1.01.2002, wynosi: 7.030 ha.

w tym: grunty leśne - 6.591 ha

grunty rolne /w tym łąki/ - 418 ha

wody – 19 ha

inne – 2 ha

Powierzchnia GPN objęta ochroną ścisłą - 3.611 ha

Powierzchnia GPN objęta ochroną częściową - 2.882 ha

Powierzchnia Parku objęta ochroną krajobrazu – 537 ha

Podział Gorczańskiego Parku Narodowego na Obwody Ochronne:

Nazwa

Obwodu Ochronnego

Lokalizacja leśniczówki

Powierzchnia

Turbacz

Lubomierz

2.570 ha

Suhora

Koninki

1.673 ha

Kudłoń

Konina

1.126 ha

Jaworzyna

Ochotnica Górna

963 ha

Kiczora

Łopuszna

597 ha

Poręba Wielka Dwór

Poręba Wielka

101 ha

 

Gorczański Park Narodowy leży na terenie 5 gmin: : z wykazu wynika iż 5---i o tylu wiem

gmina Mszana Dolna – 1.161 ha

gmina Niedźwiedź – 2.995 ha

gmina Kamienica – 1.313 ha

gmina Nowy Targ – 598 ha

gmina Ochotnica Dolna – 963 ha

Powierzchnia poszczególnych rodzajów własności w Gorczańskim Parku Narodowym

przedstawia się następująco:

własność skarbu Państwa w zarządzie GPN – 6.512 ha

własność skarbu Państwa w innym zarządzie – 21 ha

własność prywatna – 416 ha

inny rodzaj własności /np. gminna, itp/ - 81 ha

 

 

Symbolem Gorczańskiego Parku Narodowego jest salamandra plamista,

największy występujący w Polsce płaz ogoniasty.

Porusza się powoli, krocząc ociężale, w przypadku zagrożenia zatrzymuje się i nieruchomieje.

Skóra zwierzęcia jest gładka, zawsze wilgotna, czarnej barwy, z jaskrawożółtymi lub pomarańczowymi plamami, pełniącymi funkcję sygnału ostrzegającego napastników. Znajdują się w niej gruczoły jadowe wydzielające drażniącą substancję zwaną salamandryną.

Salamandra prowadzi lądowy tryb życia, wchodzi do wody jedynie w celu urodzenia larw. W warunkach górskich poród odbywa się w małych, nie wysychających strumieniach. Poluje w nocy, w ciągu dnia widać ją jedynie wtedy gdy pada deszcz i jest ciepło. Unika bezpośredniego nasłonecznienia, chowając się w ziemne nory, czy też pod kamienie.

Jest drapieżnikiem, odżywia się dżdżownicami, ślimakami, gąsienicami i larwami.

Spotkać ją można w wilgotnych lasach mieszanych piętra pogórza i regla dolnego. Podlega ochronie gatunkowej.

Symbol GPN został wybrany w konkursie, ogłoszonym przez Dyrekcję Gorczańskiego Parku Narodowego w czasopiśmie „Przekrój” w 1984 roku.

Nadesłane prace prezentowane były w schronisku im. Wł. Orkana na Turbaczu, gdzie jednocześnie odbywał się wśród turystów sondaż na najlepszy projekt godła.

Ostatecznego wyboru dokonała komisja, składająca się z członków Rady Parku. I nagrodę zdobyła praca plastyka Stanisława Wilczyńskiego z Łodzi.

Przyroda nieożywiona i klimat.

 

Gorce są jednym z piękniejszych i dobrze zachowanych pod względem przyrodniczym fragmentów Beskidów Zachodnich o powierzchni około 550 km2. Rozchodzące się od Turbacza w różnych kierunkach grzbiety górskie z kopulastymi kulminacjami, poprzecinane głębokimi dolinami potoków, stanowią charakterystyczne dla tego regionu ukształtowanie terenu.

Niemal całe Gorce zbudowane są z utworów fliszowych płaszczowiny magurskiej. Flisz to skały, które osadziły się na dnie morza, a następnie zostały wypiętrzone w wyniku ruchów górotwórczych. Naprzemianlegle ułożonym warstwom piaskowców, łupków, zlepieńców, mułowców i iłowców towarzyszą czasami wkładki z wapieni i margli. Od momentu powstania, trwa nieustanne kształtowanie tych gór przez czynniki zewnętrzne. Spływające potoki w wyniku silnej erozji wgłębnej wytworzyły głębokie V - kształtne doliny z licznymi progami, gruzowiskami i wodospadami. Na stromych zboczach powstały leje źródliskowe, wąwozy, rowy rozpadlinowe, spełzowiska oraz osuwiska, w których czasami tworzą się niewielkie zbiorniki wodne np.: Pucułowski Stawek. Z trudniej wietrzejących utworów skalnych przede wszystkim gruboławicowych piaskowców i zlepieńców, powstały oryginalne w swych kształtach wychodnie skalne. Mają o­ne postać ambon, progów czy murów sklanych i baszt. Do najciekawszych w obrębie Parku należą: Kudłoński Baca, Czubaty Groń i Białe Skały.

Rodzaj zalegających utworów skalnych ma zasadniczy wpływ na typy gleb wytwarzających się na danym terenie. W Parku przeważają gleby brunatne, z którymi związane są zwykle lasy regla dolnego i strefy przejściowej między reglami. W reglu górnym, porośniętym borem świerkowym, dominują gleby bielicowe właściwe i skrytobielicowe. W miejscach silnie nawodnionych wytworzyły się gleby bagienne, zabagnione i glejowe, a atkże się niewielkie fragmenty torfowisk. Te ostatnie tworzą się zwykle na grzbietach, w miejscach z ograniczonym odpływem wody.

Teren Gorców jest silnie nawodniony, wpływa na to duża liczba źródeł, wysięków wodnych, młak, które dają początek licznym potokom. Wysokie są również sumy opadów rocznych, przekraczające na szczycie Turbacza 1200 mm. Wzdłuż grzbietu Gorc Kamienicki - Turbacz przebiega granica dwóch dorzeczy. Potoki odwadniające częściowo zachodnią, południową i wschodnią część pasma zasilają wody Dunajca. Należy do nich najdłuższy w Gorcach potok - Kamienica, bardzo ciekawy pod względem hydrograficznym i przyrodniczym. W dorzeczu Raby znajdują się cieki wypływające z północnej i zachodniej części pasma, m.in. Olszowy Potok, Konina i Porębianka. W Gorcach występują także źródła mineralne. Obecnie eksploatowane i najbardziej znane leżą poza granicami Parku np.: w Rabce i Szczawie.

Klimat Gorców ma charakter typowo górski z wyraźnymi trzema piętrami klimatycznymi:

1. umiarkowanie ciepłym, sięgającym do 750 m n.p.m., ze średnią temperaturą roczną 6-8°C, sumą opadów rocznych do 800 mm i okresem wegetacyjnym trwającym do 205 dni;   2. umiarkowanie chłodnym, leżącym między 750 - 1100 m n.p.m., ze średnią temperaturą roczną 4-6°C, sumą opadów rocznych do 1000 mm i okresem wegetacyjnym trwającym do 195 dni;   3. chłodnym rozciągającym się powyżej 1100 m n.p.m, ze średnią temperaturą roczną do +3°C, sumą opadów rocznych do 1200 mm i okresem wegetacyjnym trwającym do 160 dni;

Pokrywa śnieżna, która miejscami może sięgać 1,5 m wysokości, w wyższych partiach utrzymuje się bardzo długo, szczególnie pod drzewostanem i w głębokich dolinach potoków.

gorczanski_mapa